PKP S.A. uruchamia program „Dworce Przyjazne Pasażerom” (DPP), który obejmie 181 lokalizacji w całej Polsce. Wśród dworców przewidzianych do największych inwestycji znalazły się Żary. Czerwieńsk może wejść do programu w ścisłej współpracy z samorządem w formule „Dworce dla Samorządów”.
Żary w komponencie inwestycyjnym
Żarski dworzec został wskazany w komponencie inwestycyjnym DPP – to grupa obiektów, które przejdą kompleksową przebudowę lub doczekają się nowych budynków dworcowych. Oznacza to nie tylko poprawę standardu obsługi podróżnych, ale też uporządkowanie przestrzeni wokół dworca: place, dojścia, parkingi, stojaki rowerowe i lepszą integrację z komunikacją miejską oraz regionalną.
Priorytetem mają być rozwiązania proste i szybkie w realizacji, ale realnie odczuwalne przez pasażerów: pełna dostępność dla osób o ograniczonej mobilności, energooszczędne instalacje, czytelna informacja pasażerska i funkcjonalne układy poczekalni oraz kas.
Czerwieńsk – droga przez „Dworce dla Samorządów”
PKP zapowiedziały równoległy mechanizm „Dworce dla Samorządów” – do 100 mln zł z puli inwestycyjnej zostanie przeznaczone na projekty realizowane wspólnie z gminami, powiatami i województwami, zwłaszcza tam, gdzie potencjał komercyjny obiektu jest mniejszy. Model zakłada, że większość kosztów modernizacji pokryje PKP, a po zakończeniu inwestycji budynek będzie zarządzany przez samorząd (lub PKP) w oparciu o wieloletnią umowę. To właśnie ścieżka, z której Czerwieńsk może skorzystać – zwłaszcza jeśli lokalny samorząd ma gotową koncepcję nowego życia dworca (np. funkcje społeczne, usługowe czy kulturalne).
Szczegółowe zasady naboru – w tym wzory umów – PKP mają opublikować wkrótce. Spółka zapowiada konsultacje z organizacjami samorządowymi, by dopracować warunki współpracy.
Skala i finansowanie
- 183 inwestycje na 181 dworcach – tyle przewidziano łącznie w nowym programie.
- 1,4 mld zł netto (1,722 mld zł brutto) – zabezpieczone środki na start dla 106 zadań (modernizacje, budowy, remonty, doposażenia).
- 77 kolejnych inwestycji może ruszyć po pozyskaniu dodatkowego finansowania.
- Ok. 60% nakładów trafi do miejscowości poniżej 50 tys. mieszkańców – to dobra wiadomość dla miast powiatowych Lubuskiego.
- Główne źródło środków: zbycie przez PKP S.A. akcji PKP PLK na rzecz Skarbu Państwa; możliwe także inne źródła wsparcia.
- Realizacja programu ma ruszyć jeszcze w 2025 r.
Cztery komponenty – różne potrzeby
Nowy program porządkuje inwestycje w czterech koszykach:
- Inwestycyjny – pełne przebudowy i nowe obiekty (tu jest Żary).
- Efektywnościowy – utrzymanie wysokiej jakości na największych węzłach (np. Kraków Główny, Bydgoszcz Główna, wybrane dworce w Warszawie).
- Remontowy – szybkie, punktowe poprawki (elewacje, poczekalnie, tablice dynamicznej informacji itp.).
- Turystyczny – unowocześnienie dworców kluczowych w sezonach (m.in. miejscowości górskie i uzdrowiska).
Listy rankingowe będą aktualizowane decyzjami zarządu PKP – to daje elastyczność w dostosowaniu harmonogramu do dostępnych środków i lokalnych uwarunkowań.
Po co to wszystko? „Pieniądz ma podążać za pasażerem”
PKP deklarują, że DPP oparto na analizie ponad 400 lokalizacji, realnych danych o ruchu i przesiadkach oraz o potencjale zagospodarowania. Celem jest jak najszybsze podniesienie standardu dla największej liczby osób, z naciskiem na funkcjonalność, dostępność i ekologię. Jak podkreśla prezes PKP S.A. Alan Beroud, dworce to „wizytówki kolei i punkt styku z pasażerami” – miejsca, w których zaczynamy i kończymy podróż. Nowy program ma zapewnić, by były bezpieczne, komfortowe i funkcjonalne na co dzień.
Co dalej w regionie?
- Żary: wejście do komponentu inwestycyjnego oznacza realną perspektywę gruntownej przemiany – zyskają nie tylko podróżni, ale i wizerunek miasta przy głównym kolejowym wejściu.
- Czerwieńsk: rekomendowana aktywna współpraca z PKP w formule „Dworce dla Samorządów” – to szansa na finansowanie modernizacji przy jednoczesnym zachowaniu lokalnej kontroli nad funkcjami budynku.
Warto już teraz przygotować lokalne koncepcje zagospodarowania, w tym funkcje społeczne (np. punkt informacyjny, mała kultura), usługi przyjazne pasażerom oraz dobre skomunikowanie z transportem miejskim i rowerowym.
Kontekst branżowy
Tematyka programów dworcowych i roli państwa w rozwoju intermodalu pojawi się także 28 października 2025 r.podczas Pomorskiego Kongresu Transportu Intermodalnego w AmberExpo w Gdańsku. W agendzie m.in. finansowanie inwestycji punktowych (dworce, przejścia graniczne), przepustowość sieci oraz rola polskich portów w obsłudze kierunku ukraińskiego.
Podsumowanie dla Lubuskiego:
Nowy program PKP to konkretna szansa na skok cywilizacyjny infrastruktury pasażerskiej. Żary są już na liście największych przedsięwzięć, a Czerwieńsk – przy sprawnym partnerstwie – może dołączyć dzięki „Dworcowym” funduszom dla samorządów. Teraz kluczowa będzie dobra współpraca miasta z PKP i szybkie przygotowanie projektów, które realnie ułatwią codzienną podróż mieszkańcom regionu.
Źródło: transport-publiczny.pl