Pierwsze porozumienie w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych oficjalnie zostało zawarte. We wtorek, 16 lipca 2024 r. w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze podpisały je samorządy zrzeszone w Zielonogórsko-Nowosolskim Obszarze Funkcjonalnym. Marszałek województwa lubuskiego Marcin Jabłoński przybliżył ideę, jaka stała za utworzeniem ZIT-ów i partnerstw samorządowych w województwie.
185 euro na każdego Lubuszanina
– Prowadziliśmy od kilku lat bardzo intensywną dyskusję z samorządami o tym, jak może wyglądać i na czym powinno polegać upodmiotowienie samorządów terytorialnych, ponieważ intencją Zarządu Województwa, tak jak w poprzedniej, tak i w obecnej kadencji, było właśnie partnerskie podejście do realizacji projektów. Szukaliśmy sposobu, na czym by to partnerskie podejście mogło polegać. Zaproponowaliśmy jakiś czas temu pewien algorytm, nad którym długo pracowaliśmy. U jego podstaw leżało założenie, by nie doprowadzić do zróżnicowania tego poziomu wsparcia i uzasadnionego wsparcia dla samorządów mniejszych i większych, bogatszych i niezamożnych, silniejszych i słabszych. I zaproponowaliśmy w owym czasie pewien sposób rozwiązania tego problemu, ustalając kwotę, którą uznaliśmy za startową, bazową – około 185 euro na jednego mieszkańca. Cieszę się, że pierwszym dokumentem, który został podpisany w ramach tych porozumień samorządowych, jest umowa dotycząca ZIT-u Zielonogórsko-Nowosolskiego – mówił marszałek Marcin Jabłoński.
ZIT Zielonogórsko-Nowosolski: blisko 45 mln euro na projekty!
Zintegrowane Inwestycje Terytorialne to instrument, który pozwala skupionym w nich samorządach decydować o tym, na co przeznaczą środki dostępne dla nich w ramach Funduszy Europejskich. W przypadku ZIT-u Zielonogórsko-Nowosolskiego Obszaru Funkcjonalnego są to pieniądze na budowę ścieżek rowerowych, rozwój szkolnictwa zawodowego czy wsparcie psychologiczne dzieci i młodzieży. Łącznie do dyspozycji samorządy mają prawie 45 mln euro.
– I to z pewnością nie będą wszystkie pieniądze, jakie przekażemy z Funduszy Europejskich dla Województwa Lubuskiego 2021-2027 tym samorządom, bo oprócz tego będą mogły oczywiście, co obiecaliśmy, uczestniczyć w konkursach, które w tej chwili już się toczą – dodał marszałek województwa.
Samorządowcy dziękują za współpracę i liczą na więcej
Oprócz Zielonej Góry i Nowej Soli ZIT Zielonogórsko-Nowosolskiego Obszaru Funkcjonalnego tworzą gminy Czerwieńsk, Zabór, Sulechów, Nowogród Bobrzański, Świdnica i Otyń. Włodarze poszczególnych samorządów dziękowali za współpracę w trakcie negocjacji. Wspólne rozmowy doprowadziły do powstania listy kilkudziesięciu inwestycji zaplanowanych do realizacji.
– Był to zbiorowy wysiłek wszystkich samorządowców, którzy tworzą Lubuskie Trójmiasto, pana marszałka, biura ZIT i pracowników urzędu. Tutaj szczególnie ciepło myślę o Departamencie Instytucji Zarządzającej i departamentach merytorycznych. To państwo najlepiej wiedzą, ile kosztowało nas podpisanie tego porozumienia. Dzięki temu możemy dzisiaj stanąć i powiedzieć, że Lubuskie Trójmiasto jest gotowe! – zadeklarował Tomasz Winiecki, prezes Lubuskiego Trójmiasta, które pełni funkcję lidera ZIT-u.
– Należy też docenić tę wartość jaką jest Unia Europejska – największy obszar wolności gospodarczych i obywatelskich na świecie. Bo to Unia Europejska daje nam instrument – bezzwrotny pieniądz inwestycyjny, który jak najszybciej będziemy inwestować z jednej strony w infrastrukturę, z drugiej strony – w człowieka. Wszystkie projekty zrealizujemy rzetelnie, starannie, wspólnie i w porozumieniu z Instytucją Zarządzającą. Wierzę w to, że jak najszybciej zobaczą państwo efekty, że te 31 projektów będzie jak najlepiej zrealizowanych na pożytek naszych małych ojczyzn i chlubę całego województwa – dodał T. Winiecki.
Prezydent Nowej Soli Beata Kulczycka zwróciła uwagę, że podpisanie umowy w ramach ZIT-u jest zamknięciem pewnego rozdziału, a jednocześnie rozpoczęciem nowego, jeśli chodzi o współpracę między samorządami. – Pan marszałek powiedział, że zmierzamy do celu, a oczywiście, żeby ten cel osiągnąć, mamy przed sobą perspektywę przynajmniej jeszcze kilku lat, żeby zrealizować te projekty dla pomyślności naszych mieszkańców. Zgłaszam gotowość samorządów do tego, żeby realizować projekty, bo przecież na tym nam najbardziej zależy. Jestem wdzięczna za te prawie 45 milionów euro, które przysługuje w ramach ZIT-u, nie zapominając, że jesteśmy tu wszyscy w partnerstwie miast, które też może przecież startować w konkursach, na co też liczę jako samorząd, że będziemy mogli być biorcą większych środków unijnych. I powiem państwu, że te 20 lat w Unii Europejskiej powoduje jedną rzecz – że mamy przekonanie do tych funduszy, doświadczenie w realizacji projektów i wiem, że w roku 2030 po prostu osiągniemy swój cel – uważa prezydent Nowej Soli.
– Kompromis został wypracowany i to jest najważniejsze – zwraca uwagę burmistrz Otynia Barbara Wróblewska. – Jesteśmy gotowi do składania wniosków na kolejne rozdanie, mamy gotową dokumentację, możemy już wnioskować o zaliczki – powiedziała burmistrz.
– Te środki to przede wszystkim rozwój. Chociażby dla gminy Świdnica to ścieżki rowerowe, które pozwolą połączyć miasto Zielona Góra i gminę Świdnica. To też inwestycje w kapitał ludzki, czyli szkoły, uczniów i nauczycieli, to są środki niezbędne do tego, aby właśnie to nowe pokolenie wzmacniać potencjałem osobowym, wiedzą, która dzisiaj jest niezbędna, za co również dziękuję w imieniu swoim, ale myślę, że także wszystkich kolegów i koleżanek – mówiła wójt gminy Świdnica Izabela Mazurkiewicz-Kąkol.
Na budowę ścieżki rowerowej przeznaczy pieniądze z ZIT-u również gmina Zabór. Powstanie trasa z Droszkowa do Zielonej Góry. – Jest to inwestycja bardzo potrzebna ze względu na bezpieczeństwo. Ale też chciałbym zaznaczyć, o czym już wspomniano, że nasza współpraca jest bardzo ważna i bardzo się cieszę, że idziemy w tym kierunku, bo wspólnie będziemy mogli budować naszą społeczność lokalną i integrować się – powiedział wójt gminy Zabór Robert Sidoruk.
W podpisaniu umowy wzięli również udział burmistrz Czerwieńska Agata Olejniczak, burmistrz Nowogrodu Bobrzańskiego Paweł Mierzwiak i pierwszy zastępca burmistrza Sulechowa Wojciech Szefner.
Koniec sporu z władzami Zielonej Góry
Prezydent Zielonej Góry Marcin Pabierowski wspomniał, że podpisanie umowy kończy spór pomiędzy władzami województwa i Zielonej Góry o środki w ramach ZIT-u.
– Spieraliśmy się o to, było dużo różnych punktów widzenia, nie wszyscy tak naprawdę zainteresowani byli osiągnięciem jakiegoś zdrowego kompromisu. Ta zasadnicza zmiana wynika przede wszystkim ze zmiany relacji z Zieloną Górą, która jest naturalnym liderem ze względu na to, że to jedna ze stolic naszego województwa. Bardzo dziękuję panu prezydentowi, że wreszcie możemy z liderem tej części regionu w sposób partnerski, poważny i odpowiedzialny dyskutować o ważnych sprawach, które mogą decydować o tym, jak szybko, jak dynamicznie będzie się rozwijać Lubuskie – mówił lubuski marszałek Marcin Jabłoński.
– Projekt Lubuskie Trójmiasto, Zintegrowane Inwestycje Terytorialne, to jest pewien horyzont i olbrzymi potencjał. Nie tylko pieniądze, ale przede wszystkim perspektywa rozwoju i wspólnota, umiejętność porozumienia się, odpowiedzialność w budowaniu relacji. Mówimy tutaj o objęciu tym projektem ponad 240 tysięcy mieszkańców. To jest duży, perspektywiczny projekt dla południowej części województwa lubuskiego. To nie tylko infrastruktura, nie tylko inwestycje „twarde”, ale przede wszystkim projekty „miękkie”, społeczne. Ta perspektywa otwiera nowe szanse. Życzę wszystkiego dobrego – mówił prezydent Zielonej Góry Marcin Pabierowski.
Podziękowania dla departamentów odpowiedzialnych za unijne fundusze
W przygotowanie umowy ZIT-u Zielonogórsko-Nowosolskiego byli zaangażowani również pracownicy departamentów Urzędu Marszałkowskiego, którym marszałek Marcin Jabłoński podziękował osobiście. – Są tu osoby odpowiedzialne za przekazywanie pieniędzy w ramach wydatków związanych z realizacją projektów. Natychmiast możemy przygotowywać wszystkie te czynności, które pozwolą samorządom skonsumować te pieniądze. One są członem tego naszego zespołu. Bez nich marszałek, Zarząd Województwa za dużo nie zrobi – podkreślił Marcin Jabłoński.
Podziękowania otrzymali m.in. obecni i byli dyrektorzy oraz pracownicy Departamentu Instytucji Zarządzającej Programem Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021-2027 oraz Departamentu Programów Regionalnych.
Źródło: Urząd Marszałkowski
